Tham gia sản xuất lúa hữu cơ phục vụ xuất khẩu, nông dân vùng tôm - lúa Vĩnh Thuận (An Giang) kỳ vọng nâng cao giá trị hạt gạo, cải thiện thu nhập và hướng đến nền nông nghiệp xanh, bền vững.
Mở hướng đi mới cho hạt gạo vùng tôm - lúa
Từ đầu vụ lúa Mùa 2026 - 2027, nông dân vùng tôm - lúa Vĩnh Thuận háo hức làm đất, xuống giống, tích cực thăm đồng hơn; bởi vụ lúa năm nay không chỉ là câu chuyện mùa màng, năng suất mà còn mở ra kỳ vọng mới khi người dân tham gia vào dự án sản xuất lúa tiêu theo chuẩn hữu cơ phục vụ cho xuất khẩu.
Ông Lê Văn Si, ngụ ấp Vĩnh Trinh, xã Vĩnh Thuận cho biết, gia đình tham gia dự án với 2,5ha. Hiện cây lúa khoảng 50 ngày tuổi, sinh trưởng tốt, lúa khỏe, ít sâu bệnh… “Tham gia dự án mình được hỗ trợ 40-50% lượng phân bón, khoáng hữu cơ cùng các tiến bộ kỹ thuật theo quy trình sản xuất tiêu chuẩn hữu cơ; đặc biệt ngay từ đầu vụ phía doanh nghiệp cũng ký kết hợp đồng với nông dân bao tiêu sản phẩm với mức giá cao hơn thị trường 500 đồng/kg. Điều này giúp người nông dân có thêm niềm tin và kỳ vọng vào phương sản xuất mới sẽ mang hiệu quả kinh tế cao hơn”, ông Si nói.
Tương tự, ông Lê Văn Út Mười Hai, ngụ ấp Vĩnh Trinh, xã Vĩnh Thuận cho rằng, sản xuất lúa theo tiêu chuẩn hữu cơ có nhiều điểm thuận lợi như ngoài việc được nhà nước hỗ trợ vật tư, lượng giống gieo sạ cũng giảm khoảng 20% góp phần giảm chi phí đầu vào. Người nông dân cũng không còn tiếp xúc với thuốc hóa học, đảm bảo súc khỏe.
Theo ông Út Mười Hai, không chỉ kỳ vọng từ cây lúa, dự án sản xuất lúa tiêu chuẩn hữu cơ còn tạo điều kiện để nông dân kết hợp nuôi tôm càng xanh, cua an toàn trong ruộng vào thời điểm phù hợp. Nguồn thu từ tôm có thể giúp bù đắp chi phí đầu vào của vụ lúa; nếu tôm được giá, người nuôi còn có thêm lợi nhuận. Đặc biệt, vào dịp Tết Nguyên đán, cua biển thường có giá trị kinh tế cao, nhất là cua gạch loại 1, có thời điểm đạt khoảng 1,5 triệu đồng/kg, giúp người dân có thêm cái Tết đủ đầy.
Giám đốc hợp tác xã nông nghiệp Trường Thịnh, ông Nguyễn Văn Nâu cho biết, tham gia sản xuất lúa tiêu chuẩn hữu cơ trong vụ mùa 2026-2027, thành viên tuân thủ quy trình sản xuất được doanh nghiệp, nhà nước hỗ trợ và ký kết hợp đồng tiêu thụ ngay từ đầu vụ. “Theo lộ trình, năm đầu tiên doanh nghiệp thu mua lúa với giá cao hơn thị trường 500 đồng/kg, năm thứ hai cao hơn 1.000 đồng/kg. Sang năm thứ 3, nếu sản phẩm lúa gạo của hợp tác xã đạt chứng nhận tiêu chuẩn hữu cơ sẽ được thu mua theo giá lúa hữu cơ, tức cao hơn giá hiện tại khoảng 1,5 lần. Trường hợp nếu chưa đạt chứng nhận, doanh nghiệp vẫn mua với giá cao hơn 1.000 đồng so giá thị trường”, ông Nâu thông tin.
Cũng theo ông Nâu, hợp tác xã tự tin thực hiện dự án thành công, do đơn vị đã triển khai thực hiện mô hình sản xuất lúa hướng hữu cơ từ 2 năm trước. “Qua thực tế sản xuất, mô hình đạt sản lượng khoảng 6 tấn/ha; tuy nhiên, lúa bán giá ngang khoảng 8-9.000 đồng/kg nên lãi chưa cao, chỉ khoảng 37 triệu đồng/ha. Giờ có thêm doanh nghiệp liên kết, hỗ trợ quy trình kỹ thuật tiêu chuẩn hữu cơ, rồi bao tiêu sản phẩm với gia cao hơn và có Nhà nước hỗ trợ về vật tư đầu vào, chúng tôi càng tin tưởng mô hình sẽ thành công nhiều hơn”, ông Nâu nói.
Hướng đến vùng nguyên liệu chất lượng cao, phục vụ xuất khẩu
Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Thuận Nguyễn Thanh Trung cho biết, toàn xã hiện có hơn 7.800ha đất trồng lúa. Nhằm nâng cao giá trị sản xuất, địa phương đang phối hợp với doanh nghiệp và hợp tác xã trên địa bàn triển khai dự án ứng dụng kỹ thuật canh tác lúa sử dụng khoáng tự nhiên, phun bằng thiết bị bay, xây dựng vùng nguyên liệu chất lượng cao, phát thải thấp theo tiêu chuẩn hữu cơ trong vụ mùa 2026-2027 với 48,5ha và 27 hộ dân trực tiếp thực hiện.
Tham gia dự án, nông dân được Nhà nước hỗ trợ vật tư, thiết bị và tập huấn kỹ thuật để từng bước thay đổi phương thức canh tác. Bên cạnh đó, thông qua hợp tác xã, người dân được ký kết hợp đồng (thông qua hợp tác xã) bao tiêu đầu ra với doanh nghiệp, góp phần giảm nỗi lo về thị trường tiêu thụ và tạo động lực duy trì quy trình sản xuất mới. “Hiện dự án thực hiện khá thuận lợi, lúa đang phát triển tốt giai đoạn gần 50 ngày tuổi, được người dân, hợp tác xã, cán bộ kỹ thuật, doanh nghiệp và chính quyền địa phương đặc biệt quan tâm. Địa phương dành nguồn vốn trên 620 triệu đồng hỗ trọ người đan thực hiện dự án, với kỳ vọng và quyết tâm sau 3 năm, sản phẩm lúa hữu cơ Vĩnh Thuận sẽ đáp ứng các điều kiện được chứng nhận đạt tiêu chuẩn hữu, tiến tới xuất khẩu chính ngạch vào những thị trường yêu cầu cao như EU, Mỹ, Australia và Nhật Bản”, ông Trung chia sẻ.
Theo ông Trung, điều khiến nhiều hộ phấn khởi là sản xuất lúa hữu cơ không chỉ hướng đến việc tạo ra sản phẩm sạch mà còn đưa hạt gạo địa phương tham gia những thị trường có yêu cầu cao, giảm dần sự phụ thuộc vào thị trường tiêu thụ nhỏ lẻ. Đặc biệt, đây còn là hướng đi phù hợp với lợi thế sản xuất tôm - lúa, bởi việc giảm phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật và tăng cường các biện pháp canh tác thân thiện với môi trường góp phần bảo vệ hệ sinh thái đồng ruộng, nguồn nước phục vụ nuôi tôm, cua hiệu quả. “Việc triển khai dự án không chỉ hướng đến nâng cao giá trị hạt gạo mà còn góp phần xây dựng phương thức sản xuất nông nghiệp giảm phát thải, bảo vệ môi trường; đồng thời, tạo tiền đề để địa phương mở rộng vùng nguyên liệu, nâng cao năng lực liên kết sản xuất và phát huy lợi thế của hệ sinh thái tôm - lúa…”, ông Trung nhấn mạnh.
Bài và ảnh: Phạm Hiếu - Lê Hiệp
